Algemene beschouwingen 2020

Het was een mooi moment in januari 2019, toen we succesvol de ontvlechting met IJsselstein hadden afgesloten. Klaar om als zelfstandige gemeente van start te gaan en orde op zaken te stellen, te inventariseren wat er werkelijk allemaal was afgesproken en toegezegd en die dingen aan te pakken en af te ronden die al te lang op de plank lagen. Het uitgangspunt hierbij was: eerst goed nadenken en dan doen.

 Woningbouw was een van die onderwerpen, waar we na een jaar, in januari 2020 met elkaar in de raadszaal zaten om de definitieve woonvisie af te sluiten en daarmee over te gaan op de invulling. Dit met in onze achterzak een, weliswaar niet te ruime begroting, maar wel een eentje met een zwarte nul.

En kijk wat er daarna gebeurd is, door Corona vergaderen wij niet meer in de raadszaal maar digitaal en door voornamelijk maatregelen uit Den Haag staan we er financieel niet meer zo rooskleurig voor.

Enorme veranderingen zijn in korte termijn over ons heen gekomen. Dergelijke veranderingen vragen flexibiliteit, flexibiliteit in gedrag en flexibiliteit in denken. Mij is opgevallen dat wij met elkaar deze flexibiliteit hebben laten zien, de organisatie, het college, de raad en commissies.  

De schok van corona duurde weliswaar even, maar uiteindelijk is bijna alles doorgegaan. Niet alleen de ‘gewone’ processen zijn doorgegaan, maar ook de extra opgaven zoals NOW, TOZO enz. die door Ferm Werk uitstekend zijn ingevuld. Goed is ook om te zien dat de participatieprojecten -zoals de invulling van de binnenstad en de RES- in digitale vorm door zijn gegaan. Bij de tweede bijeenkomst van het Buurbook, de eerste digitale, was de mening van de meerderheid van de deelnemer zelfs dat die sessie beter was dan de avond in St. Josef

Op financieel gebied zijn het in belangrijke mate de maatregelen uit Den Haag die ons hard treffen. Een uiteindelijke korting van rond de 85 Euro per inwoner treft niet alleen ons, maar bijna alle gemeenten. Als onze wethouder van Wiggen zelfs met een filmpje zijn protest in Den Haag achterlaat, dan moet het wel echt ernstig zijn.

Ook hier was de schok groot en duurde de reactie even, maar uiteindelijk heeft de raad besloten om een raadbrede werkgroep in te stellen die de continuïteit en het voortbestaan van de gemeente Montfoort -zo staat in de opdracht- te waarborgen. Dit door voorstellen voor bezuinigingen en mogelijkheden tot genereren van extra inkomsten uit te werken.

Met uiteindelijk als belangrijkste conclusie:

-         dat een sluitende begroting niet realistisch is

-         dat we moeten werken aan besparingen die ervoor zorgen dat de algemene reserves minder snel dalen, waarbij de gemeentelijke voorzieningen zo min mogelijk worden aangetast,

Wij kunnen ons goed vinden in deze conclusie en zijn vooral blij dat we niet de weg gaan zoals andere gemeenten, maar de voorzieningen op pijl willen houden, want als je die eenmaal hebt wegbezuinigd, dan blijven ze weg.

We willen het college uitdrukkelijk vragen de tijd die we daarmee kopen te gebruiken om een lange termijn visie te ontwikkelen, zeker op het gebied van energietransitie en wonen, speerpunten van het progressief Akkoord.

Wij hebben ons bij de moties en amendementen voor vandaag gehouden aan de voorstellen, gedaan door de werkgroep. We hebben in aanvulling op de voorstellen van het college aangegeven van welke voorstellen wij geloven dat er concreet extra geld te besparen valt en gevraagd die gebieden te onderzoeken waar –naar wij vermoeden- nog ruimte is.

Wij hebben onze voorstellen tijdig gecommuniceerd, om zo iedere fractie de kans te geven haar input te geven. En zo -in lijn met de werkgroep- er samen de schouders onder te zetten   

Een aantal onderwerpen die wij belangrijk vinden, zijn door het college al opgepakt. Zo wordt er gekeken naar de mogelijkheden om efficiënter te werken in het sociaal domein. Er wordt ook gewerkt aan een vastgoednota waarbij bijvoorbeeld de vraag aan de orde komt wat we willen met het historisch vastgoed . Verkoop hiervan kan zorgen voor een vergroting van onze reserves en de zorgen behorende bij de rol als verhuurder van deze panden weg nemen. 

Hebben al deze tegenvallers ons nu als Montfoort volledig stilgelegd? Zoals net al aangegeven is het antwoord daarop duidelijk nee. De voorstellen voor de binnenstad zullen binnenkort gepresenteerd worden, de bibliotheek is voorzichtig begonnen, de voorstellen voor de locaties voor woningbouw worden volgende cyclus besproken. Voor de zwakkere in onze samenleving is het systeem zo omgezet dat de mens en niet de organisatie in het middelpunt staat. En zo zijn er meer voorbeelden te noemen. 

Halen we het om met deze maatregelen onder het toezicht van de provincie uit te komen? Blijven we gespaard voor een gemeentelijke herindeling? Ik weet het niet en hoop het niet. We kunnen alleen wel beter voorbereid zijn voor het geval iets dergelijks onafwendbaar is.

Blijft voor ons als laatste de vraag wat er uiteindelijk gebeurt met al de ervaringen die we opdoen in deze bijzondere tijd. Gaan we als de pandemie is afgelopen weer gewoon terug naar zoals het was? Of gaan we ook dingen werkelijk veranderen?

Leren we van onze financiële crisis, niet alleen door kritisch te blijven kijken naar onze uitgaven, maar ook naar de manier waarop we -de raadbrede werkgroep- het hebben aangepakt? Kunnen we deze raadbrede samenwerking niet vaker inzetten?

Het zou mooi zijn.

Leo Hammendorp