Algemene Beschouwingen: vooruitkijken en keuzes maken

door Eric Vink fractievoorzitter

Tijdens de Algemene Beschouwingen van 9 november benadrukte Progressief Akkoord dat Montfoort voor stevige uitdagingen staat, maar ook volop kansen heeft. Wij pleiten voor beter financieel inzicht, slimmer werken, menswaardige opvang en meer betrokkenheid van inwoners. Want juist nu moeten we vooruit!

Lees hier onze volledige bijdrage.

Algemene Beschouwingen – Progressief Akkoord

Voorzitter,
en via u: alle aanwezigen, online en offline,

Er is veel te doen: in de wereld en in Montfoort. De geopolitieke spanningen baren ons
allen zorgen. En lokaal staan we voor stevige uitdagingen: financieel en met pittige
dossiers.

Voor Progressief Akkoord is het belangrijk dat we ons niet blind staren op wat moeilijk is,
maar vooral kijken naar wat beter kan of anders moet.
Soms door andere prioriteiten te stellen, soms door anders te werken. Door afscheid te
nemen van ingesleten gewoontes die ons niet verder helpen en door slimmer gebruik te
maken van de kracht van de samenleving.
Het is nu niet de tijd om te somberen. We moeten vooruit: mogelijkheden creëren en
kansen pakken. We hebben veel te doen: voor Montfoort en voor een betere wereld.

Financiële verantwoordelijkheid begint bij inzicht

De Najaarsrapportage die we vandaag hebben vastgesteld, laat onze financiële situatie
duidelijk zien: een forse hap van 1,5 miljoen uit onze reserves, een duikeling in ons
weerstandsvermogen. Ook de meerjarenbegroting geeft weinig reden tot gerustheid met
structureel een halve ton per jaar tekort vanaf 2028.

Tijdens de coalitiegesprekken hebben we ons dat al gerealiseerd. We hebben gezegd:
‘voor elk voorstel dat nieuw geld vraagt, moet bijgeleverd worden waar dat vandaan
komt’. Dat was niet bedoeld als ‘een greep in de algemene reserve’. Dat was bedoeld als:
keuzes maken. Dat is wat Progressief Akkoord betreft nog onvoldoende van de grond
gekomen.

Juist daarom moeten we als raad goed kunnen beoordelen wat onze besluiten financieel
betekenen. Dat is niet altijd eenvoudig. We bespreken voorstellen en projecten in de
raad vaak afzonderlijk, terwijl de optelsom van financiële gevolgen niet altijd voldoende
zichtbaar zijn.

Voordat we verantwoord kunnen kiezen waaraan we geld uitgeven of waarop we
besparen, moeten we goed begrijpen hoe onze financiële positie zich ontwikkelt.
Daarvoor moeten we als raadsleden over de juiste informatie kunnen beschikken.

Wij zijn geen financieel specialisten – althans, niet allemaal. De experts voelen de gaten
die vallen mogelijk op hun water aan, maar begrotingsbijstellingen komen voor ons in de
praktijk vaak te laat om een actueel beeld te hebben. Progressief Akkoord pleit
daarom voor een financieel dashboard dat de gevolgen van beleidsvoorstellen en
projecten actueel en in onderlinge samenhang zichtbaar maakt.

Slimmer werken met nieuwe technologie
Onze ambtelijke organisatie krijgt steeds meer taken, terwijl personeel en middelen
schaars zijn. We kunnen niet verwachten dat alles op dezelfde manier blijft gebeuren.
Nieuwe technologie kan helpen om het werk efficiënter te organiseren. Dat geldt zeker
voor kunstmatige intelligentie, AI. Denk aan het vereenvoudigen van administratieve
werkzaamheden, het toegankelijker maken van informatie en het sneller uitvoeren van
routinetaken. Progressief Akkoord vindt dat onze gemeente actief moet onderzoeken
hoe AI medewerkers kan ondersteunen.

Privacy en informatiebeveiliging moeten goed geregeld zijn en belangrijke beslissingen
moeten onder menselijke verantwoordelijkheid blijven vallen. Daarbij zijn duidelijke
voorwaarden nodig. De enorme afhankelijkheid van – met name – Amerikaanse
technologie is een punt van zorg. Progressief Akkoord roept het college op expliciet te
werken aan een zo groot en robuust mogelijke digitale soevereiniteit.

Een veilige plek bieden, juist als het nodig is

Wij wonen in een prachtige en veilige gemeente. In Montfoort en Linschoten kunnen
onze kinderen veilig naar school, kunnen we in vrijheid leven en hoeven we ons geen
zorgen te maken over raketten, bombardementen of de vraag of ons huis er morgen nog
staat.

Hoe anders is dat voor de mensen in Oekraïne. Daar duurt de oorlog inmiddels al meer
dan vier jaar. Gezinnen zijn uit elkaar gerukt, huizen en voorzieningen zijn verwoest en
miljoenen mensen leven dagelijks in angst en onzekerheid. Ook elders in de wereld zijn
mensen gedwongen huis en have achter te laten.

Voor Progressief Akkoord is het duidelijk: wie moet vluchten voor oorlog of geweld,
verdient een veilige plek en een menswaardige opvang.

Natuurlijk vraagt opvang iets van onze gemeente en onze inwoners. Het vraagt om
goede voorzieningen, begeleiding en aandacht voor de leefbaarheid. Daar moeten we
eerlijk over zijn. Het college werkt gelukkig hard aan passende en duurzame
oplossingen, in nauwe samenwerking met de gemeenten in onze regio.

De opvang van vluchtelingen en Oekraïense ontheemden is een gezamenlijke
verantwoordelijkheid die we alleen door goede samenwerking kunnen waarmaken.
Daarbij zoeken we naar oplossingen die recht doen aan zowel de mensen die
bescherming nodig hebben als onze eigen inwoners. We mogen ons ook realiseren
hoe bevoorrecht wij zijn dat we hier in vrede en veiligheid kunnen samenleven.

In ons coalitieakkoord hebben we daarom afgesproken onze verantwoordelijkheid te
nemen voor de opvang van vluchtelingen en ontheemden. Wat Progressief Akkoord
betreft doen we dat niet alleen omdat het moet, maar vooral omdat we vinden dat het
hoort bij een betrokken en menselijke samenleving. Want de kracht van een
gemeenschap blijkt niet alleen uit hoe goed we voor onszelf zorgen, maar juist ook
uit de ruimte die we bieden aan mensen die onze hulp het hardst nodig hebben.

De kracht van Montfoort en Linschoten

Bij alle financiële en maatschappelijke zorgen moeten we niet vergeten dat Montfoort en
Linschoten ook veel sterke kanten hebben.

Onze inwoners hebben gemiddeld een relatief goede sociaaleconomische positie. Het
gemiddelde inkomen ligt als ik het wel heb ongeveer vijf procent boven het landelijke
gemiddelde. Ook vergeleken met omliggende gemeenten doen we het op verschillende
indicatoren goed.
We hebben een ondernemend bedrijfsleven en een hoge arbeidsparticipatie. Sommige
bedrijven groeien zelfs zo sterk dat ze tegen de grenzen van hun mogelijkheden
aanlopen.
Daarnaast hebben we een actief verenigingsleven, betrokken inwoners, vrijwilligers en
mantelzorgers. Zij leveren een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid van onze
gemeente.

De gemeente hoeft niet alles zelf te bedenken of uit te voeren. In onze gemeenschap zit
denkkracht; en er zit ook veel doe-vermogen. Progressief Akkoord vindt dat we die
kracht van onze gemeenschap beter moeten benutten.

Dat betekent dat we als gemeente benaderbaar moeten zijn, initiatieven serieus moeten
nemen en waar mogelijk belemmeringen wegnemen. Inwoners eerder betrekken en ze
de kans geven deelgenoot van de oplossing te zijn. Maar ook: duidelijk zijn over waar die
invloed begint én waar die ophoudt. Dat levert naast inzicht en slagkracht ook meer
begrip op - en een begin van draagvlak. Hoe fijn is dát?

Waarom leggen we de uitkomsten van de ambtelijke exercitie naar besparingsopties niet
voor aan een goed geselecteerde groep inwoners en maatschappelijke organisaties?
Gewoon voor advies? Dat doet niets af aan onze verantwoordelijkheid als
volksvertegenwoordiger, het doet niets af aan het budgetrecht van onze Raad, het
doet niets af aan de gemeenteraad als hoogste orgaan van het lokale bestuur.

Ook bij de verdere ontwikkeling van onze economische visie is dat belangrijk. Hoe
zorgen we ervoor dat ons bedrijfsleven zich kan ontwikkelen en tegelijkertijd bijdraagt
aan een leefbare en sociale gemeente? Daarvoor moeten we weten wat er speelt en
tijdig met ondernemers en inwoners in gesprek gaan.

Tot slot

De komende jaren zullen we moeilijke besluiten moeten nemen. De financiële ruimte is
beperkt en we kunnen niet aan alle wensen tegemoetkomen.

Dat vraagt om duidelijke prioriteiten en een realistische kijk op wat onze gemeente
aankan.

Progressief Akkoord wil zich daarbij richten op vier zaken: beter financieel inzicht,
slimmer het werk organiseren, een veilig thuis bieden aan wie hier woont of komt wonen
en meer gebruikmaken van de kracht van onze samenleving.

Voorzitter,

Tien minuten is eigenlijk te kort. Ik zou het nog willen hebben over energietransitie, De
Vaart, klimaat, armoedebestrijding, natuur, ondermijning, duurzaamheid…

We hebben héél véél te doen: voor Montfoort en voor een betere wereld.
Aan het werk!

Dank u wel

Montfoort/Linschoten, 9 november 2026